Kerk-Avezaath wordt voor het eerst vermeld in een elfde-eeuwse kopie van een oorkonde uit 850. In die oorkonde spreekt men van Auansati. In 1107 wordt het als Auesaze geschreven. Het woord Avesaet komt uit twee taalgebieden. ‘Sate’ betekent in het Oudnederlands woning en ‘ave’ betekent in het Oudgermaans eeuwen. Vrij vertaald betekent het zoiets als ‘de woning van de oude heer’. De oudste vermelding van Avezaath stamt uit het jaar 709.
Ter onderscheiding van de twee dorpen werd in de volksmond ‘Kerk’ en ‘Kapel’ toegevoegd, maar in geschriften werd dit niet altijd gedaan; hierdoor is het soms lastig uit te maken welke van de twee kernen er bedoeld wordt in de geschiedschrijving.
Aanvankelijk viel de kerk onder het gezag van de abdis van Thorn. In 1619 is de kerk in handen gekomen van de reformatie.
De kerk als schoolgebouw
In de zeventiende eeuw wordt onder de toren een school ingericht, de eerste voorloper van OBS De Daverhof. In 1632 wordt er vanuit Enspijk een leerkracht beroepen door de gemeente Zoelen, waar Kerk-Avezaath rond die tijd toe behoorde. Vermoedelijk wordt vanaf dat jaar onderwezen in de kerk. In 1776 wordt besloten de poort onder de toren geheel dicht te metselen, waardoor de kerkruimte in het schip weer gescheiden werd van de schoolruimte onder de toren. Rond 1840 is de school verplaatst naar een zaal in het nieuwgebouwde consistoriegebouw, recht tegenover de noordzijde van de kerk.
In maart 1828 sloeg de bliksem in de torenspits, waarna brand uitbrak. Door optreden van een leiendekker, een timmerman en de brandspuiten van Kerk-Avezaath en Buren is het gebouw grotendeels gespaard gebleven.
Ter gelegenheid van het veertigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina, werd in 1938 het lage toegangshek vervangen door een bakstenen toegangspoort. Deze toegangspoort is voorzien van een klok, met links en rechts daarvan de jaartallen 1898 en 1938.
Het meubilair dat tijdens de restauratie van 1977-1981 opgeslagen was in een loods ging na een blikseminslag in 1980 geheel in vlammen op. De vervangende banken kwamen uit de afgebroken Eben Haëzerkerk in Tiel. Inmiddels zijn die banken vervangen door stoelen, zodat de kerk flexibel kan worden ingericht.
In 1999 is de Sint-Lambertuskerk overgedragen aan Gelderse Kerken en werd een zeer noodzakelijke onderhoudsbeurt uitgevoerd. Door de vochtigheid van de koormuren kon het binnenschilderwerk niet meteen worden uitgevoerd, maar de kerk werd in oktober 2001 weer in gebruik genomen.
Enkele lokale bedrijven sponsoren de Plaatselijke Commissie, die daardoor in staat is het dagelijkse klein onderhoud uit te voeren.
